Bijna niemand vindt jouw torenhoge verkeersboete nog terecht, behalve het kabinet

Nederland kent inmiddels de hoogste verkeersboetes van Europa. Voor het vasthouden van je telefoon achter het stuur betaal je 440 euro, en het gemiddelde boetebedrag voor alle verkeersovertredingen steeg van 75,57 euro in 2019 naar 112,82 euro in 2025. Dat die bedragen zo hard opliepen, heeft weinig met een grotere focus op de verkeersveiligheid te maken en alles met de schatkist.

Iedereen wil verlaging

In een rapport uit 2023 adviseerde het Openbaar Ministerie al om alle feitgecodeerde boetes met 25 tot 30 procent te verlagen. Het punt: de meeste verkeersboetes worden automatisch opgelegd, via een flitspaal en het CJIB, zonder dat er een rechter of officier aan te pas komt. Legt het OM voor een vergelijkbaar feit zelf een straf op binnen het strafrecht, dan valt die gemiddeld 30 procent lager uit dan de automatische verkeersboete.

Een evaluatie van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum, eind januari 2026 gepubliceerd, noemt dat oneigenlijk gebruik: de wet achter de verkeersboetes werkt goed, maar wordt ingezet om begrotingsgaten te dichten. De Raad van State heeft eveneens kritiek en vraagt zich af in hoeverre de hoge boetes nog in verhouding staat tot de overtredingen.

Kabinet houdt knip dicht

Toch gebeurt er niets. Een verlaging van 30 procent kost de staat tot 300 miljoen euro per jaar, en die dekking is er niet. Daar komt bij dat het regeringsprogramma juist inzet op harder straffen, waar lagere boetes slecht bij passen. De minister ontraadde dan ook een motie die om verlaging vroeg.

Boetes juist omhoog

In plaats van omlaag, gingen de bedragen begin 2026 opnieuw omhoog, met een indexering van 2,6 procent. Niet indexeren zou de begroting alweer zo'n 28 miljoen euro kosten, en ook daarvoor is geen geld. Zo groeit de kloof tussen wat de deskundigen adviseren en wat de automobilist betaalt, steeds verder.

Rechter als uitweg

De kans op lagere boetes ligt daarom voorlopig niet in Den Haag, maar in de rechtszaal. Adviesbureau Skandara vecht verkeersboetes kosteloos aan met een beroep op het evenredigheidsbeginsel, en ook de Hoge Raad buigt zich over de boetehoogtes en de forse verhogingen bij te laat betalen.

Boetes kunnen fors omlaag

Volgens het CJIB volgt het arrest van de Hoge Raad naar verwachting in de tweede helft van 2026, dus het komende halfjaar nog. Gaat het OM-advies door, dan zakken de verkeersboetes fors.

De boete voor het vasthouden van je telefoon achter het stuur bijvoorbeeld, zou dan van 440 naar ongeveer 308 euro gaan. Of het zover komt, ligt nu niet meer bij de politiek, maar bij de rechter.