Jarenlang was Toyota sceptisch over batterij-elektrische auto’s. Het geloof in het eigen hybride-evangelie leek onaantastbaar, al kwam er in 2011 een spannende bijlage bij de hybride-bijbel.

Dat jaar toonde Toyota de FCV-R Concept, een studiemodel van een elektrische waterstofauto. In 2013 presenteerde Toyota een tweede waterstofconcept, de FCV, in 2014 gevolgd door de bijna identieke Toyota Mirai, de eerste in serie gebouwde waterstof-Toyota.

Voordeel waterstof-elektrische auto

Omdat een waterstof-elektrische auto zijn eigen elektriciteit opwekt, hoef je hem nooit op te laden. Wel moet je af en toe waterstof tanken. Het grote voordeel: dat gaat net zo snel als het volgooien van een traditionele benzineauto. En dat terwijl een waterstof-elektrische auto alleen een beetje water als uitstoot heeft.

Mirai als auto van de toekomst

De Toyota Mirai moest het bewijs worden dat waterstof de toekomst van autorijden is. Ironisch genoeg betekent mirai in het Japans ook letterlijk ‘toekomst’. Inmiddels lijkt dat idee een beetje achterhaald. De productie van waterstof is peperduur en inefficiënt, terwijl de accu’s van BEV’s steeds beter worden en de laadtijden steeds korter.

Oliemaatschappijen en automerken zien de toekomst voor waterstofauto’s steeds somberder in en de voorziene groei van het aantal waterstoftankstations blijft uit. Sterker nog, op veel plaatsen worden het er juist minder.

Mirai-rijders klagen Toyota aan

Het geschetste toekomstbeeld blijkt een stuk optimistischer te zijn geweest dan de werkelijkheid. Om die reden heeft een groep van zo’n 700 Mirai-rijders Toyota zelfs aangeklaagd, zo lezen we bij CBS News. De betrokken Mirai-rijders beweren dat hun waterstofauto’s praktisch onbruikbaar zijn geworden. De reden: er is nauwelijks nog waterstof te tanken. En zonder waterstof is een Mirai niet meer dan een fraai, maar peperduur tuinhuisje.

Veelbelovend begin, weinig vervolg

Toyota introduceerde de huidige Mirai in 2016, op een moment dat er in Californië nog zo’n twintig waterstoftankstations waren. Maar Toyota gaf aan dat de infrastructuur wel zou volgen.

Bijna tien jaar later blijkt die belofte veel te optimistisch. Het aantal tankstations is nauwelijks toegenomen en storingen zijn eerder regel dan uitzondering. In sommige regio’s is nog maar één werkend waterstofstation over. Wie pech heeft, strandt letterlijk bij een defecte pomp.

Zo is een klassieker ook emissievrij …

Volgens advocaat Jason Ingber, die de eigenaren vertegenwoordigt, zijn er in totaal zo’n 15.000 Mirai’s verkocht in de afgelopen negen jaar. “Maar ondertussen zijn de tankstations juist verdwenen. In San Francisco moet je tegenwoordig een heel eind rijden om te kunnen tanken.”

En alsof dat nog niet genoeg is: als de Mirai een week niet wordt gebruikt, raakt de 12V-accu leeg. Een auto die je niet kunt rijden én die zichzelf uitschakelt als hij te lang stilstaat – dat verwacht je misschien van een Italiaanse of Engelse klassieker, maar niet van een hypermoderne Toyota. Maar emissievrij is-ie wel ...

‘Waarde nul’

Sommige eigenaren kochten hun Mirai tweedehands en betaalden zelfs contant. Achteraf gezien geen meesterzet. De auto blijkt onverkoopbaar, moeilijk te repareren en heeft letterlijk een houdbaarheidsdatum. Op de tankklep staat: ‘Niet meer tanken na 2036’.

De frustratie is groot. Niet omdat de Mirai-rijders rijk willen worden van de rechtszaak, maar omdat ze geen zin hebben om met een onbruikbare waterstofauto te blijven zitten die niemand meer wil hebben. En die je uiteindelijk waarschijnlijk moet laten afvoeren.

Volgens de aanklacht wist Toyota dat de infrastructuur tekortschiet, maar bleef het merk de Mirai toch verkopen. Ondertussen krijgen eigenaren die hun inmiddels stilstaande Mirai bij Toyota lieten financieren, maar nu weigeren af te lossen, te maken met incassobureaus en inbeslagname.

Waterstofauto in Nederland en België

In Nederland en België speelt de waterstofpersonenauto nauwelijks een rol. Afgelopen jaar werd er in Nederland precies één nieuwe Mirai verkocht en in totaal waren dat er in twaalf jaar maar ruim 200. De Hyundai Nexo is met 362 stuks iets minder exotisch, maar allesbehalve een bestseller.

Gezien het geringe aantal van zo'n 30 tankstations (22 in Nederland, 6 in België) en de hoge kiloprijs van waterstof, is dat niet verbazingwekkend. Dit Amerikaanse Mirai-verhaal laat zien dat nieuwe technologie niet alleen draait om de auto zelf, maar vooral om alles eromheen. Zonder goede infrastructuur is zelfs de ‘auto van de toekomst’ gewoon een stilstaande belofte. En dan hebben we het nog niet eens gehad over de hoge kiloprijs.