Duizenden euro's boete voor te hard rijden klinkt Nederlanders als muziek in de oren

Bijna vier op de tien Nederlanders zijn namelijk vóór inkomensafhankelijke verkeersboetes, blijkt uit onderzoek van Wegenvignetten.nl onder 1250 mensen.

Betalen naar draagkracht

Ruim 38 procent van de ondervraagden vindt dat de hoogte van een boete moet afhangen van wat je verdient. Daarmee is de groep voorstanders inmiddels groter dan het kamp tegenstanders (37 procent). Een kwart weet het nog niet zo goed.

Vooral mannen staan positief tegenover het idee: bijna de helft vindt inkomensafhankelijke boetes eerlijker. Onder vrouwen ligt dat aandeel op een derde. Ook regionaal lopen de meningen uiteen: in Overijssel (46 procent) en Drenthe (45 procent) is de steun bovengemiddeld, terwijl Zeeland met 27 procent duidelijk minder enthousiast is. Opvallend is dat twintigers en zestigers elkaar vinden als grootste voorstanders.

Politiek houdt zich stil

Wie de verkiezingsprogramma’s de afgelopen verkiezingsperiode heeft doorgespit, ontdekt dat alleen Volt zich uitspreekt voor inkomensafhankelijke boetes. In het partijprogramma staat: “Verkeers- en overheidsboetes moeten worden uitgegeven op basis van draagkracht, zodat de hoogte van de boete passend is voor ieder individu.”

Andere partijen zwijgen erover of trekken juist de tegenovergestelde conclusie. Zo vinden FvD en BVNL dat boetes in Nederland te hoog zijn en willen ze ze verlagen naar het Europees gemiddelde, terwijl de VVD pleit voor zwaardere straffen voor “verkeershufters”. Grote partijen als PVV, D66, CDA en GroenLinks-PvdA laten het onderwerp volledig liggen.

Bizarre bedragen

In landen als Zwitserland en Finland bestaat het systeem al jaren. Daar bepaalt het inkomen hoeveel je betaalt per overtreding, zodat iedereen de straf even hard voelt. Dat levert soms bizarre bedragen op. Afgelopen zomer kreeg een Zwitserse automobilist een boete van bijna 100.000 euro voor 27 kilometer te hard rijden. Het record staat op naam van een Zweed, die in 2010 ruim 700.000 euro moest betalen.

Onderzoek uit Finland laat zien dat zulke boetes op korte termijn leiden tot minder herhaalde overtredingen, al neemt dat effect na een jaar vaak weer af. Toch vinden veel mensen het eerlijker: een boete van 200 euro raakt een miljonair nu eenmaal minder dan iemand met een minimumloon.

Eerlijkheid of bureaucratische nachtmerrie?

Tegenstanders waarschuwen dat inkomensafhankelijke boetes in Nederland moeilijk uitvoerbaar zijn. Om iemands boete te berekenen, zou de Belastingdienst moeten meekijken, en dat roept vragen op over privacy en bureaucratie.

Toch lijkt het debat niet te verdwijnen. Met de groeiende kloof tussen arm en rijk klinkt de roep om eerlijke straffen steeds luider. Of Nederland echt de Zwitserse kant opgaat, hangt af van de politiek. Wie weet is Tweede kamer in nieuwe samenstelling er wel voor te porren.