Volgens veel economen is de Duitse auto-industrie de kurk waarop de Duitse economie drijft. Dat is geen grootspraak. Volgens de belangenvereniging VDA (Verband der Automobilindustrie) bood de bedrijfstak in 2023 directe werkgelegenheid aan 780.000 mensen. Daarnaast waren er zo’n 270.000 mensen werkzaam bij toeleveranciers.

Alles bij elkaar was de Duitse auto-industrie goed voor een mondiale omzet van 564 miljard euro, oftewel 14 procent van het Duitse bruto binnenlands product. Kortom, als de Duitse autobouwers ziek zijn, wordt de rest van Duitsland op z’n minst zwaar verkouden. Vandaar dat de Duitse minister van Economische Zaken, Robert Habeck (De Groenen, zie onderstaande foto), een topoverleg belegde met de belanghebbenden uit de industrie en vakbeweging.

400.000 minder auto's

Hoe ziek is de Duitse industrie nu echt? De VDA heeft berekend dat de Duitse merken in de eerste helft van 2024 om en nabij de 2,1 miljoen auto’s bouwden. Een indrukwekkend aantal, maar wel 6 procent minder dan in de eerste zes maanden van 2023. Ten opzichte van 2019 bedraagt de daling zelfs 16 procent. Oftewel zo'n 400.000 auto's. Voor de beeldvorming: dat zijn meer nieuwe auto's dan wij Nederlanders in een heel jaar kopen (2023: ca. 372.000).

Oorzaken crisis Duitse auto-industrie

De oorzaken van de crisis zijn divers. De algehele autoverkoop is in Europa sterk afgenomen. Vooral elektrische auto's zijn in populariteit gedaald. Dat zorgt ervoor dat de gigantische investeringen in elektrificatie nauwelijks worden terugverdiend. Ook de concurrentie van goedkope Chinese auto’s speelt een belangrijke rol. Tot dusver vooral in China zelf, waar zowel Volkswagen als BMW decennialang grote successen boekten. Maar ook in Europa en elders in de wereld moeten Europese merken tegen Chinese nieuwkomers opboksen.

Duitse aanschafsubsidie van 6750 naar 0 euro

Op de Duitse thuismarkt speelde de plotselinge intrekking van de riante aanschafsubsidie voor elektrische auto’s ook een belangrijke rol in de teruggang. En laat het nu net minister Habeck zijn die de EV-subsidie, die eind 2023 nog 6750 euro bedroeg, met één pennenstreek afschafte.

Volkswagen wil 6000 euro slooppremie

Als het aan Volkswagen ligt, komt er, net als in 2009, weer een slooppremie. Als consumenten een oude, niet-elektrische auto inruilen inruilen voor een EV, zouden ze 6000 euro moeten krijgen. Volkswagen zou daarvan 2000 euro voor z’n rekening willen nemen. Oftewel: 4000 euro moet dan uit de zakken komen van de overheid. Volkswagen zit daarmee op dezelfde golflengte als de sociaaldemocratische SPD-fractie in het Duitse parlement en de vakbond IG Metall.

In de Duitse krant Bild lezen we dat ook leider van de de Beierse christelijke partij CSU, Markus Söder, overheidssteun bepleit: "Een premie voor e-mobiliteit zou belangrijk zijn. We willen een slimme premie die Duitse fabrikanten ten goede komt. Auto-patriottisme is op zijn plaats." Dat klinkt ongeveer als de ideeën van de Franse president Macron om alleen de aanschaf van in Europa gebouwde EV's met subsidies te stimuleren.

BMW ziet niks in subsidies

Pikant genoeg ziet het Beierse BMW dergelijke 'patriottistische' subsidies helemaal niet zitten. Volgens een woordvoerder van de fabrikant ‘heeft de Duitse auto-industrie geen behoefte aan kortetermijnoplossingen als marktverstorende premies’. Misschien niet zo gek als je weet dat de BMW iX3, een belangrijk elektrisch succesnummer op de Europese markt, in China wordt gebouwd ... Hoe dan ook - BMW is van mening dat een duurzame verbetering van de randvoorwaarden rondom EV's centraal moet staan.

BMW doelt dan op een betere laadinfrastructuur, zowel in de openbare ruimte als bij consumenten thuis, en toegang tot voordelige laadstroom. Lagere kosten en gebruiksvriendelijkheid moeten volgens BMW de belangrijkste prikkels worden om over te stappen op elektrische mobiliteit.

'Mickey Mouse-programma'

Ondanks de beperkte financiële middelen, heeft de Duitse regering al wel nieuwe fiscale prikkels ter waarde van 600 miljoen euro aangekondigd voor elektrische auto’s als auto van de zaak.

Auto-expert Ferdinand Dudenhöffer (hoofd van het CAR-instituut in Bochum) uitte volgens Bild scherpe kritiek: “Het Mickey-Mouse-programma voor de fiscale stimulering van elektrische auto’s van de zaak zal niet veel opleveren.” Volgens Dudenhöffer heeft minister Habeck het vertrouwen in de elektrische auto om zeep geholpen toen hij de aanschafsubsidies afschafte. “Hij heeft voortdurend chaos en verwarring gezaaid.”

Kortom, huiswerk genoeg voor de Duitse Bondsregering in het algemeen en minister Robert Habeck in het bijzonder. Probleem is dat ook de overheidsfinanciën in zwaar weer zitten, zodat er geen ruimte is voor langdurige, kostbare steunmaatregelen.